Jun 08

Сенатор ұсынысы: Ашаршылық мәселесіне қатысты зерттеу орталығын құру керек

2018 ж. 31 мамыр. АСТАНА. ҚазАқпарат – Бүгін Сенаттың жалпы отырысында депутат Мұрат Бақтиярұлы ашаршылық мәселесіне қатысты ғылыми зерттеу орталығын құруды ұсынды. Осы орайда ол ҚР Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдады, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Ашаршылық мәселесіне қатысты зерттеу орталығын құру керек – сенатор 2018 жылғы 31 мамыр 14:29.
Бүгін Сенаттың жалпы отырысында депутат Мұрат Бақтиярұлы ашаршылық мәселесіне қатысты ғылыми зерттеу орталығын құруды ұсынды. Осы орайда ол ҚР Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдады, деп хабарлайды ҚазАқпарат.
«Өткен 20 ғасырдың отызыншы жылдарындағы аштық адамзат баласы тарихындағы жан түршіктірер ең зұлмат, ауыр қасірет болып қалды. Кеңестің жүйе кезіндегі бұл нәубеттен ең ауыр зардап шеккен Қазақстан болатын, бірақ осы ашаршылық нәубеті ұзақ жылдар бойы аса құпия болып айтылмады. Тек еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін ғана Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтың пәрменімен ашаршылық және оның зардаптары зерттеліп, бұл нәубеттің қасіретін бүгінгі өскелең ұрпақтың білуіне, ұлтымыздың осы бір зобалаң кезеңді, сондай-ақ оның құрбандарын үнемі есте ұстап отыруына мүмкіншілік жасалды», – деп тоқталды сенатор. Мұрат Бақтиярұлының пайымынша, ашаршылықтың залалы мен зардабын әлі де нақтылай түсу қажет. Сондықтан Қазақстан тарихындағы осы нәубетті кезеңді есте қалдыру үшін Үкімет алдағы уақытта бірқатар мәселелерге назар аударуы тиіс. «Үкімет деңгейінде отандық және халықаралық мол тәжірибесі бар сарапшыларды тарта отырып, тарихи құжаттар мен фактілердің негізінде ашаршылықтың құрбаны болған отандастарымыздың біртұтас мемлекеттік реестрін жасау үшін ашаршылық мәселесіне қатысты ғылыми зерттеу орталығын құрса. Екіншіден, Үкімет деңгейінде қуғын-сүргіннің қасіретіне және ашаршылық құрбандарына ресми құқықтық-саяси баға берілетін арнайы шешім шығарылуы тиіс. Үшіншіден, зұлмат ашаршылықтың салдары әлі де болса кеңінен айтылып, барлық ақпарат құралдары мен арнайы кинофильмдер арқылы жас ұрпаққа терең жеткізу – біздің міндетіміз» Сонымен қатар депутат ашаршылық тарихы мен оның зардабын өзге бір халықтан кек алу үшін саяси ойын құралдарына айналдыруға болмайтынын қадап айтты. «Бұл қасіреттің саяси сипатынан әлеуметтік-рухани салдары анағұрлым жоғары тұрғанын үнемі ескеруіміз керек. Халқымыздың өз тарихында жүріп өткен ауыр да, күрделі әрі зардапты жолдарын жан-жақты зерттеп, одан дұрыс қорытынды жасап, тағылым мен ғибрат ала білсек, мұның бүгінгі Тәуелсіздігіміздің қадір-қасиетін терең түсінуімізге зор ықпал ететіні сөзсіз», – деп түйді Мұрат Бақтиярұлы.
Фото: parlam.kz

Барлық құқықтар қорғалған. inform.kz https://www.inform.kz/kz/asharshylyk-maselesine-katysty-zertteu-ortalygyn-kuru-kerek-senator_a3271454

Jun 04

Талас Омарбеков. Ашаршылық ақтаңдақтары

басысоны

JAS QAZAQ, №19 (695) 2018 ж. 25 мамыр, 9-б.

 

Jun 04

Талас Омарбеков. Ашаршылық ақтаңдақтары

басы

Jun 04

Талас Омарбеков. Ашаршылық туралы ащы шындық

«Анасы баласының етін жеуге жетті…» – Ашаршылық туралы ащы шындық

 

ҚАЗАҚ ҮНІ. 1273 |  03.06.2018 16+

Сталин тұрмақ, Ленин де болған жоқ Қазақстанда. Олар бүкіл қазақты 40 миллион малдың артында жүрген жабайы, сауатсыз, қатарға қосылмаған деп ойлады. Сол кезде оларға мал да бір, қазақ та бір болды.

Бұл туралы Мәскеудегі құпия архивке кіріп, зерттеу жүргізген тарих ғылымдарының докторы, профессор Талас Омарбеков айтты деп хабарлады Тengrinews.kz.

— … Сол кездегі қазақты қазіргі журналистер өзге ұлттармен бірдей болған деп ойлайды. Қазақты халық қылып қояды. Бұл жалған. Компартия қазақты халық деп ойлаған жоқ. Сондықтан, өлсе өле берсін деп ойлады.

Бұлардың малын ала береміз, бұларда 12 ай сайын мал өсе береді деп, малы бітпейтіндей көрінді. Қазақта мал саны 40 миллион бас дегенге Сталин сенбеді. Қазақ аштан өледі деген сөз айтылмаған да, бұл мәселе көтерілмеген де», — дейді ол.

 

Тарихшының айтуынша, компартия, тіпті қырғыз бен қазақты ажырата алмаған. Оған қатты басын да ауыртпаған. Сол себепті біразға дейін бізді құжаттарында қырғыз деп көрсеткен.

«Бір қаның қайнайтыны, қазақты ол кезде халық, ұлт деп қараған жоқ. Көп уақыт бойы бізді «қырғыз» деп атап келді.

1920 жылы тамызда Қазақстанға автономия бергенде бізге «Қырғыз автономия республикасы» деген атау берді. Қырғыз деген атаудан 1936 жылға қарай зорға құтылдық», — дейді ғалым.

Бұған себеп сол кездегі биліктің біз бен қырғыздарды ажырата алмауы еді. Екеуін де бір деп ойлаған. Екі халықты кейін бірін «қара қырғыздар» десе, бізді «қырғыз қайсақтар» дейтін болды. Талас Омарбековтің айтуынша, нәубет жылдары жайлы нақты мәлімет Мәскеудегі орталық статистикалық басқарма архивінде сақтаулы. Оның сөзінше, бұл архивке қазақстандық ғалымдардың ешқайсының кіруге рұқсаты жоқ екен.

«Мен бұл архивке Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың атынан барып қана кіре алдым. Мен онда барып, 37-жылғы санақ материалдарын іздедім. Яғни ашаршылыққа дейін халық саны қанша болғаны және зұлматтан кейінгі саны қанша болғаны жайлы толық мәлімет бар. Оның ішінде концлагерьде қанша адам болғаны, Қытайға қанша адамның кеткені туралы мәліметтер бар», — дейді ғалым.

 

Толығырақ. https://www.qazaquni.kz/wp-content/uploads/2016/10/logo.jpg

 

Jun 01

Дәстен Баймұқанов. “Байқала”: қилы тағдырлар

конфискация

 

Егемен Қазақстан, 31 мамыр 2018 ж. 8-б.

Older posts «

Facebook